Gelir Vergisi Hesaplama 2026: Vergi Dilimleri ve Oranları

2026 yılında ücret dışı gelirler (serbest meslek, ticari kazanç, kira vb.) için gelir vergisi dilimleri: 190.000 ₺’ye kadar %15, 400.000 ₺’ye kadar %20, 1.000.000 ₺’ye kadar %27, 5.300.000 ₺’ye kadar %35, 5.300.000 ₺ üzeri %40. Ücret gelirlerinde yalnızca üçüncü dilimin sınırı farklıdır: 190.000 ₺’ye kadar %15, 400.000 ₺’ye kadar %20, 1.500.000 ₺’ye kadar %27, 5.300.000 ₺’ye kadar %35, 5.300.000 ₺ üzeri %40.

Gelir vergisi artan oranlıdır: matrahın her dilime düşen kısmı o dilimin oranıyla vergilenir ve sonuçlar toplanır. Örneğin 2026 yılında 600.000 ₺ ücret dışı matrah için: 190.000 ₺ × %15 = 28.500,00 ₺; 210.000 ₺ × %20 = 42.000,00 ₺; 200.000 ₺ × %27 = 54.000,00 ₺. Toplam gelir vergisi 124.500,00 ₺, efektif oran %20,75 olur.

İki tarifede oranlar (%15, %20, %27, %35, %40) ve ilk iki dilim aynıdır; ücretlilerde %27’lik dilim daha geniştir. 2026 yılında %27 dilimi ücret dışı gelirlerde 1.000.000 ₺’de, ücretlilerde 1.500.000 ₺’de biter. Bu yüzden aynı 600.000 ₺ matrahta vergi ikisinde de 124.500,00 ₺ olsa da, yüksek gelirlerde ücretli daha az vergi öder.

Ücretlilerin gelir vergisi her ay, yılbaşından beri biriken (kümülatif) matraha göre hesaplanır. Kümülatif matrah 190.000 ₺’yi geçtiği ay %20 dilimine girersiniz. Örneğin aylık brüt 100.000 ₺ maaşla Mart ayında %20, Mayıs ayında %27 dilimine geçilir. Hesaplayıcıdaki “Maaşım hangi dilimde?” sekmesi kendi maaşınız için ay ay gösterir. Dilimler her Ocak’ta sıfırlanır.

Kümülatif vergi matrahı, yılbaşından o aya kadar gelir vergisine tabi tutulan ücretlerinizin toplamıdır (brüt ücret − SGK ve işsizlik primi − varsa engellilik indirimi). Her ayın bordrosunda yazar; bordronuza ulaşamıyorsanız işvereninizin muhasebe veya insan kaynakları biriminden isteyebilirsiniz. Yıl içinde iş değiştirdiğinizde yeni işverene önceki kümülatif matrahınızı bildirmeniz gerekir.

Efektif oran, ödediğiniz toplam verginin matraha oranıdır; marjinal oran ise kazandığınız bir sonraki liraya uygulanan dilim oranıdır. 600.000 ₺ ücret dışı matrah %27 dilimindedir ama efektif oranı %20,75’tir, çünkü matrahın yalnızca dilimi aşan kısmı yüksek oranla vergilenir.

Toplam geliriniz düşmez. Üst dilim oranı yalnızca dilim sınırını aşan kısma uygulanır; altta kalan kısım eski oranlarla vergilenmeye devam eder. Ücretlilerde aylık net maaş, dilim değiştiği ay o ayın vergisi arttığı için azalır; ancak yıllık toplam her zaman daha fazla brüt kazandıkça artar.

Yıllık serbest meslek kazancı = tahsil edilen ücretler − giderler. Bundan eğitim ve sağlık harcamaları (beyan edilen gelirin %10’una kadar), bağış ve şahıs sigorta primi gibi indirimler düşülerek matrah bulunur ve ücret dışı tarife uygulanır. Şirketlere kesilen makbuzlarda kesilen %20 stopaj ile yıl içinde ödenen geçici vergiler hesaplanan vergiden düşülür; fazlası iade edilir.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Mart ayında verilir (2026 gelirleri için 1-31 Mart 2027). Ödenecek vergi iki eşit taksitte ödenir: 31 Mart 2027 ve 31 Temmuz 2027. Beyanname için ayrıca 1.189,50 ₺ damga vergisi ödenir. Ücretlilerin vergisi ise işveren tarafından her ay maaştan kesilir.

Evet. 2022’den beri asgari ücret tutarı gelir ve damga vergisinden istisnadır: her ücretlinin maaşından, asgari ücretin aynı ayki vergisi kadar gelir vergisi düşülür. 2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 ₺’dir ve vergi kesilmez. Kira gelirinde ayrıca konut istisnası (2026 için 58.000 ₺) uygulanır.